سایت: neveshtaak.ir

ایمیل: neveshtaak@gmail.com

تلگرام و اینستاگرام: neveshtaak@

تلفن سردبير: ۸۰ ۳۹ ۱۹۵ ۹۹۲ ۹۸+

تلگرام سردبیر: neveshtaak_admin@

شماره کارت: ۰۱۷۳-۹۵۲۵-۶۳۱۸-۵۸۹۴ ر.شهریاری

محیط زیست کالا نیست

محیط زیست کالا نیست "ما از زمین سو استفاده می کنیم چرا که آن را کالایی می¬شمریم که متعلق به ماست. آن گاه که زمین را به مثابه خانه¬یی ببینیم که بدان تعلق داریم چه بسا آن را با عشق و احترام بنگریم." (آلدولئوپُلد: اخلاق زمینی) سلامت و رفاه ما به محیط زیست و کره زمین بستگی دارد ما به محیط، برای غذایی که می¬خوریم، آبی که می¬آشامیم، و هوایی که تنفس می¬کنیم تکیه می¬کنیم. مطمئناً عقل سلیم می¬پذیرد که حمایت از یک محیط-زیست سالم و سرشار از منابع به نفع همه شهروندان جهان می¬باشد. در این واقعیت نمی¬توان تردید داشت که تغییری بنیادی در رابطه¬ی میان انسان و محیط¬زیست روی داده و تاریخ بشری را به یکی از چرخش¬گاه¬های خود کشانده است. در این میان سرمایه¬داری به حکم ذاتی خود تهدیدی علیه محیط¬زیست است چرا که انگیزه¬ی سود را بر صدر اهداف خود می¬نشاند. انگیزه¬¬ی سود و انباشت سرمایه، انگیزه¬یی ضد محیط¬زیست است.چرا که سرمایه-داری به محیط زیست صرفاً به دلیل ماهیت ذاتی¬اش به عنوان یک کالا می¬نگرد همانند یک کفش، تلویزیون، موبایل و... .کالایی که باید برای به دست آوردن سود به آن چوب حراج زد و به فکر آینده نبود و دست پنهانِ بازار خود به خود همه چیز را تنظیم خواهد کرد دستی که در پشت خود به قول فریدمنِ اقتصاددان مشت محکمی دارد. این است منطق سرمایه داری و نظم نوین جهانی که نظام سرمایه داری از آن دم می¬زند (همه چیز کالا است). بحران در محیط¬زیست، تابعی است از تعهد ذاتی سرمایه¬داری به این که به هر قیمتی که شده رشد کند و توسعه یابد. ماشین ویرانگر سرمایه¬داری که آثار ویرانگری بر محیط زیست داشته است هر روزه این بحران را تشدید می¬کند. اگرچه همیشه روزنه¬های امیدی وجود داشته است و اصلاحات جهانی زیست¬ محیطی همچون کنفرانس نشست سران جهان در ریودوژانیرو ، این امید را پدید آورد که سرانجام جهان، دشواری¬های زیست محیطی را در دستور کار خویش قرار داده و می¬کوشد در راه توسعه پایدار قدم نهد؛ اما ده سال بعد در نشست سران ژوهانسبورگ بیشتر آن امید نقش بر آب شد. یکی از دلایل مهم درعدم موفقیت در رسیدن به اهداف نشست ریو و دستور کار ۲۱، خودداری امریکا در پیوستن به چارچوب سازمان ملل برای تغییر اقلیمی (پروتکل کیوتو) و پیمان گوناگونی زیست شناختی، دو سند مهم در نشست ریو است بود. ایالت متحده در انکار اصلاحات جهانی زیست¬محیطی پا را فراتر نهاده و در نشست ژوهانسبورگ اعلام کرد که بوش رئیس جمهور کشورش دراین نشست حاضر نخواهد شد. به طوری که بوش بعدها به صراحت اعلام کرد هیچ اقدام زیست محیطی که به منافع اقتصادی آمریکا آسیب رساند پذیرفته نخواهد شد. از نگاه حکومت آمریکا توسعه پایدار بیش از هر چیز بدان معناست که هر هدف زیست محیطی که بتواند مخل توسعه محسوب شود باید کنار نهاده شود. حتی شانزده تن از کوشندگان محیط زیست که در نگارش یادداشت ژوهانسبورگ شرکت جستند در یادداشتی به نشست سران، پیرامون توسعه پایدار نوشتند که ریوی ۱۹۹۲ وعده میان تهی بود؛ هرچند حکومتیان (نشست سران زمین) خود را در مقابل چشم جهانیان مکلف شمردند که بر انحطاط زیست محیطی و فقر فزاینده اجتماعی فایق آیند باز در دهه¬یی که گذشت هیچ نشانه¬یی از پس¬نشینی این روندها دیده نشد. برعکس، جهان هرچه بیشتر در تباهی زیست محیطی و فقر فرو می¬رود(به نقل از بلامی فاستر). تحت روابط اجتماعی سرمایه¬داری مصایب بشری ناشی از جریانات طبیعی به گونه بارزی بر طبقات اجتماعی اثرات متفاوتی باقی می¬گذارد برای روشن شدن این موضوع کافی است به وقایعی که در جهان رخ می¬دهد به دقت بنگریم برای مثال: در سال ۲۰۰۵ که طوفان کاترینا رخ داد؛ منطقه¬ی کم ارتفاع شهر نیواورلیانز و سایر مناطق در راستای سواحل خلیج را ویران کرد. همگی مناطق آسیب دیده مناطقی بودند که اغلب ساکنان آن را زحمتکشان و افراد فقیر که اکثر آنها سیاه پوست بودند تشکیل می¬داد. بعد از طوفان تا سال ۲۰۰۹ یعنی چهارسال بعد از طوفان نیز در بازسازی شهر آمار شگفت¬انگیزی وجود دارد: فقط ۱۹ درصد از خطوط اتوبوسرانی عمومی دایر در زمان قبل از طوفان مجدداً راه اندازی شده بودند. از هفت بیمارستان عمومی شهر فقط سه بیمارستان مجدداً باز شده بود، حدود ۴۰ درصد مدارس دولتی و ۶۰ درصد مهدکودک¬های فعال در زمان قبل از کاترینا هنوز بسته بودند. در دانشگاه دولتی سیاهان که تنها دانشگاه سیاهان در شهر است حتی یک ساختمان هم بازسازی نشده بود (در دفاع از زمین و کار،جک بارنز). این تنها یک مورد از هزاران مورد واقعه¬ای است که سالانه در کشور آمریکا و سایرکشورهای سرمایه¬داری اتفاق می¬افتاد از دیگر نمونه¬های بارز بی¬عدالتی در جهان با شرمساری می¬توان گفت: یک میلیارد نفر به آب پاکیزه دسترسی ندارند، دو میلیارد نفر به برق و دونیم میلیارد نفر در شرایط غیربهداشتی و بی¬بهره از سیستم فاضلاب زندگی می¬کنند(به نقل ازفرد مگداف،پنتاگون و تغییر آب و هوا). همگی این موارد نشان از این می¬دهد که تفاوت در مراتب ارزش زندگی انسانی در هسته¬ی سرمایه¬داری قرار دارد. امروزه بحران¬های زیست¬محیطی همانند: گرمایش جهانی، آلودگی هوا، آلودگی نفتی ،کمبود مواد غذایی و... به معضلی اساسی تبدیل شده است. به طوری که بیل مک کی بن نویسنده کتاب پایان طبیعت در مقاله خویش با عنوان "بحث تمام شد" اعلام می-دارد که ما اینک به مرحله "ای داد" در گرمایش جهانی پا نهادیم.به نظر او نخست در مرحله "راستی چه اتفاق خواهد افتاد" بودیم بعد به مرحله "واقعا این حقیقت دارد؟" پا نهادیم و حالا در مرحله "ای داد" پا گذاشتیم. اکنون می¬دانیم برای آنکه مصیبت عالم¬گیر را به تمامی دفع کنیم دیگر دیر شده است. در دنیای سرمایه¬داری که همه چیز حکم کالا را دارد حتی محیط زیست، ما نیازمند به دگرگونی اساسی هستیم. دگرگونی که نیاز¬های اساسی انسانی را همچون هوای تمیز، آب پاکیزه، غذای سالم، بهداشت مناسب، حمل و نقل عمومی، مراقبت درمانی همگانی، توسعه اجتماعات محلی و... را برای همه جهانیان تهیه کند،که برآوردن هرکدام¬از این موارد نیازمند داشتن رابطه¬یی ماندگار با طبیعت است. کلانتری_بهرنگ